Belirtinizi veya tanınızı arayın
beyincerrahi.com.trOmurga sağlığı için sade, kaynaklı ve güncel bilgi

Ağrım nerede? Belirti yönlendirici

Birkaç kısa soruyla ağrınızın olası nedenlerini, okumanız gereken sayfaları ve muayenede sorulacak soruları gösterir. Kırmızı bayrak varsa acile yönlendirir.

Son güncelleme:
Veri toplamaz · Tarayıcınızda çalışır

Soruları sırayla yanıtlayın. Sonuç ekranı tanı değil, 'olası nedenler ve bir sonraki adım' listesidir; yazdırıp muayeneye götürebilirsiniz.

Bu araç tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz; yalnızca olası nedenleri ve bir sonraki adımı anlamanıza yardımcı olur. Girdiğiniz hiçbir bilgi kaydedilmez ya da gönderilmez.

Bu araç omurga kaynaklı ağrılar içindir. Yüzde, kolda ya da bacakta ani başlayan tek taraflı güçsüzlük ya da uyuşma, konuşma bozukluğu (inme olasılığı); göğüste baskı, nefes darlığı ya da terlemeyle birlikte kola, boyuna, çeneye veya sırta yayılan ağrı (kalp krizi olasılığı); ani başlayan, yırtılır tarzda çok şiddetli sırt veya karın ağrısı, bayılma hissi (ana atardamarda yırtılma olasılığı); boyuna darbe ya da ani boyun hareketi sonrası şiddetli boyun veya ense ağrısıyla birlikte baş dönmesi, çift görme, konuşma ya da yutma bozukluğu (boyun atardamarında yırtılma olasılığı); aniden başlayan çok şiddetli baş ağrısı ya da ateş ve baş ağrısıyla birlikte ense sertliği, ışığa hassasiyet (beyin kanaması veya menenjit olasılığı) varsa aracı kullanmayın, hemen 112'yi arayın.

    Betik kapalı: karar ağacının tamamı aşağıdadır.

    Karar ağacının tamamını metin olarak görün
    1. Önce güvenlik: aşağıdakilerden herhangi biri şu anda var mı?
      İdrar yapmaya başlamakta zorlanma, idrar hissinde azalma, idrar yapamama, idrar ya da dışkı kaçırma; makat çevresi, genital bölge ya da iç uyluklarda uyuşma; her iki bacakta birden ağrı, uyuşma ya da güçsüzlük; kolda ya da bacakta saatler–günler içinde ilerleyen güçsüzlük ya da yeni başlayan ayak ucunu kaldıramama; günler içinde hızla kötüleşen el beceriksizliği ya da dengesiz yürüme; ateş ya da titremeyle birlikte omurga ağrısı; yakın zamanda omurgaya iğne ya da ameliyat yapıldıysa, şeker hastalığı, bağışıklığı baskılayan bir hastalık ya da ilaç, damar içi madde kullanımı varsa ateş olmasa da giderek artan şiddetli omurga ağrısı; ciddi düşme ya da kaza sonrası ağrı; osteoporozu olan ya da uzun süre kortizon kullanan kişide ani şiddetli ağrı; kanser öyküsüyle birlikte yeni güçsüzlük, uyuşma, yürüme güçlüğü ya da idrar-dışkı sorunu. Kanser öyküsüyle yeni ağrı, açıklanamayan kilo kaybı ya da gece uyandıran ağrı tek başına varsa acil değildir; bir hafta içinde hekime başvurun.
    2. Ağrı ya da şikâyet ağırlıklı olarak nerede?
    3. Bel ağrınız en çok ne ile artıyor?
    4. Ne zamandır sürüyor?
    5. Bacağa yayılan ağrı ne zamandır sürüyor ve güçsüzlük var mı?
    6. Kola yayılan ağrıyla birlikte hangisi var?
    7. Ağrı tam olarak nerede ve neyle artıyor?
    8. Uyuşma hangi parmaklarda ve ne zaman?

    Sonuç ekranları

    Beklemeyin: aynı gün acil değerlendirme

    Seçtiğiniz belirti, sinir dokusunda kalıcı hasar, enfeksiyon, kırık ya da tümör olasılığını düşündürür. Bu araç burada durur; acil servise başvurun, gerekirse 112’yi arayın.

    Olası: ani bel tutulması (akut mekanik bel ağrısı)

    Çoğu birkaç gün ile iki hafta içinde geriler. Yatak istirahati değil, tolere edilen hareket önerilir; kırmızı bayrak yoksa görüntüleme gerekmez.

    Olası: mekanik bel ağrısı (disk ya da kas kaynaklı)

    Öne eğilme ve oturmayla artan, bacağa yayılmayan ağrı en sık disk ve kas kaynaklıdır. Altı hafta içinde çoğu düzelir; egzersiz ve hareket temel tedavidir.

    Olası: tekrarlayan ya da uzamış bel ağrısı

    Altı haftayı aşan ağrıda nedeni ve sürdüren etkenleri (hareketsizlik, uyku, stres, iş yükü) birlikte değerlendirmek gerekir. Görüntüleme yalnızca tedaviyi değiştirecekse istenir.

    Olası: faset eklem kaynaklı ağrı ya da bel kayması

    Ayakta durunca ve geriye yaslanınca artan ağrı, omurların arkasındaki küçük eklemleri ya da bir omurun öne kaymasını düşündürür. Tanı muayene ve gerekirse görüntüleme ile konur.

    Olası: iltihaplı bel ağrısı (ankilozan spondilit ailesi)

    Sabah bir saate yakın tutukluk, gece uyandıran ve hareketle azalan ağrı, özellikle 40 yaş altında iltihaplı romatizmal hastalığı düşündürür; bir hafta içinde hekime başvurun, romatoloji değerlendirmesi gerekir.

    Olası: dar kanal (lomber spinal stenoz)

    Yürüdükçe artan, oturunca ya da öne eğilince geçen bacak ağrısı ve ağırlık hissi, kanal darlığının tipik belirtisidir; çoğunlukla 60 yaş sonrası görülür.

    Olası: siyatik (bel fıtığına bağlı sinir kökü ağrısı), erken dönem

    Bacağa yayılan ağrının en sık nedeni bel fıtığıdır ve ilk 6–12 haftada hastaların çoğu ameliyatsız iyileşir. Hareketi sürdürmek, ağrıyı kontrol etmek ve belirtileri izlemek bu dönemin planıdır.

    Olası: siyatik, 6–12 hafta ya da uyuşmayla birlikte

    Altı haftayı aşan ya da uyuşmanın eşlik ettiği bacak ağrısında MR ve muayene bulgularının karşılaştırılması, enjeksiyon ya da cerrahi seçeneklerinin konuşulması zamanıdır. Uyuşma ya da hafif güçsüzlük varsa bir hafta içinde hekime başvurun; güçsüzlük saatler–günler içinde artıyorsa aynı gün acil servise başvurun.

    Olası: uzamış siyatik ya da güçsüzlükle giden sinir kökü basısı

    Üç ayı aşan bacak ağrısında ya da belirgin güçsüzlükte cerrahi seçenek daha erken gündeme gelir; randomize çalışmalar ameliyatın bacak ağrısını daha hızlı giderdiğini, bir yıl sonunda sonuçların yaklaştığını gösterir. Güçsüzlük saatler–günler içinde artıyorsa ya da ayak ucunu yeni kaldıramaz olduysanız (düşük ayak) aynı gün acil servise başvurun; artmayan güçsüzlükte bir hafta içinde hekime başvurun.

    Olası: piriformis sendromu ya da sakroiliak kaynaklı ağrı

    Kalçanın derininde, uzun oturmakla artan ve bacağa yayılan ağrı, fıtık olmadan da siyatik siniri sıkıştıran kas ya da eklem kaynaklı olabilir.

    Olası: mekanik boyun ağrısı (kas, duruş, düzleşme)

    Kola yayılmayan boyun ağrısının büyük çoğunluğu kas ve duruş kaynaklıdır; "boyun düzleşmesi" raporu tek başına hastalık değildir. Hareket, ergonomi ve egzersiz temel tedavidir.

    Olası: boyun fıtığı (servikal radikülopati)

    Kola yayılan ağrı ve parmaklarda uyuşma, boyunda sinir kökü basısını düşündürür; çoğu 6–12 haftada ameliyatsız geriler. Hangi parmağın etkilendiği seviyeyi gösterir. Uyuşma ya da hafif güçsüzlük varsa bir hafta içinde hekime başvurun; kolda güçsüzlük saatler–günler içinde artıyorsa ya da elden eşya düşürmeye başladıysanız aynı gün acil servise başvurun.

    Dikkat: omurilik basısı (servikal miyelopati) olasılığı

    Ellerde beceriksizlik ve dengesiz yürüme, sinir kökü değil omurilik belirtisidir. İlerleyici olabilir; gecikmeden (bir hafta içinde) omurga cerrahı değerlendirmesi gerekir. Belirtiler günler içinde hızla kötüleşiyorsa aynı gün acil servise başvurun.

    Olası: sakroiliak eklem ağrısı

    Kalçanın üstünde tek taraflı, merdiven ve tek ayak üstünde artan ağrı leğen kemiği ile sakrum arasındaki eklemden kaynaklanabilir; kesin tanı teşhis enjeksiyonuyla konur.

    Olası: kuyruk sokumu ağrısı (koksidini)

    Otururken artan, kalkarken batan kuyruk sokumu ağrısı çoğunlukla düşme ya da uzun oturma sonrası gelişir ve aylar içinde geriler; oturma yastığı ve ilaç ilk basamaktır.

    Olası: kalça eklemi kaynaklı ağrı

    Kasıkta hissedilen, yürümek ve dönmekle artan ağrı omurgadan değil kalça ekleminden kaynaklanabilir; ortopedi değerlendirmesi uygundur.

    Olası: karpal tünel sendromu

    Gece uyandıran, baş–işaret–orta parmakta uyuşma el bileğinde median sinir sıkışmasını düşündürür; atel ve enjeksiyon ilk basamaktır, EMG tanıyı destekler.

    Olası: kubital tünel sendromu

    Serçe ve yüzük parmakta uyuşma, dirsek bükülü dururken artıyorsa dirsekte ulnar sinir sıkışması düşünülür; dirsek pedi ve gece ateli ilk adımdır.

    Her muayenede sorulabilecek sorular

    • Belirtilerimin en olası nedeni nedir; başka ne olabilir?
    • Görüntüleme (MR, röntgen) gerekli mi; sonucu tedaviyi değiştirir mi?
    • Tedavi seçenekleri neler ve her birinde ne beklenir?
    • Ne kadar süre ameliyatsız tedavi denemeliyim?
    • Hangi belirtiler ortaya çıkarsa hemen başvurmalıyım?
    • Günlük hayatta neleri değiştirmeliyim: iş, uyku, egzersiz?
    • Bir sonraki kontrol ne zaman ve ne ile olacak?

    Kaynaklar

    1. NICE NG59. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management.
    2. Downie A ve ark. Red flags to screen for malignancy and fracture in patients with low back pain: systematic review. BMJ 2013;347:f7095. · DOI: 10.1136/bmj.f7095
    3. Lavy C ve ark. Cauda equina syndrome. BMJ 2009;338:b936. · DOI: 10.1136/bmj.b936
    4. Hartvigsen J ve ark. What low back pain is and why we need to pay attention. Lancet 2018;391:2356-2367. · DOI: 10.1016/S0140-6736(18)30480-X
    5. Fehlings MG ve ark. A clinical practice guideline for the management of patients with degenerative cervical myelopathy. Global Spine J 2017;7(3 Suppl):70S-83S. · DOI: 10.1177/2192568217701914
    6. NICE NG65. Spondyloarthritis in over 16s: diagnosis and management. 2017.
    7. Peul WC ve ark. Surgery versus prolonged conservative treatment for sciatica. N Engl J Med 2007;356:2245-2256. · DOI: 10.1056/NEJMoa064039
    8. Bailey CS ve ark. Surgery versus conservative care for persistent sciatica lasting 4 to 12 months. N Engl J Med 2020;382:1093-1102. · DOI: 10.1056/NEJMoa1912658