- Ne soruldu?
- Bel fıtığına bağlı, 6–12 haftadır süren şiddetli siyatiği olan hastalarda erken mikrodiskektomi mi, yoksa ameliyatın yalnızca gerektiğinde yapıldığı uzatılmış ameliyatsız tedavi mi daha iyi sonuç verir?
- Ne bulundu?
- 283 hasta rastgele iki gruba ayrıldı. Erken ameliyat olanlarda bacak ağrısı belirgin biçimde daha hızlı azaldı; ancak 1 yıl sonunda işlevsellik ve ağrı açısından iki grup arasında anlamlı fark kalmadı. Bekle-gör grubunda hastaların %39'u ortalama 18,7 hafta sonra ameliyat oldu.
- Hastalar için anlamı
- Çoğu siyatik ameliyatsız geçer; bu çalışmada erken ameliyat iyileşmeyi hızlandırdı ama bir yıllık sonucu değiştirmedi. Ağrıyı taşıyabilen hasta bekleyebilir; taşıyamayan hasta için erken ameliyat daha hızlı rahatlama seçeneği olabilir. Her iki yol da tıbben savunulabilir.
- Sınırlılıklar
- Hastalar hangi grupta olduğunu biliyordu (kör değil); bekle-gör grubunda yüksek ameliyata geçiş oranı grupları birbirine yaklaştırdı; kauda ekina sendromu ve ağır güçsüzlüğü (bacağı yer çekimine karşı hareket ettiremeyecek kadar) olan hastalar dışlandı, bu nedenle sonuçlar acil durumlara uygulanamaz.
- DOI
- 10.1056/NEJMoa064039
Çalışma neden önemli?
Siyatikte “ameliyat olmalı mıyım” sorusu her muayenede sorulur. Bu çalışma, ameliyatı hemen yapmak ile önce ameliyatsız tedaviyi sürdürüp ameliyatı yalnızca belirtiler sürer ya da artarsa yapmak arasındaki farkı rastgele atamayla test etti. Sonuçları, iki yolun da makul olduğunu ve ameliyat zamanlamasının hasta ile hekim tarafından birlikte kararlaştırılabileceğini destekler.
Hastalar için pratik çıkarım
- Ağrınız 6 haftayı geçtiyse, MR’da belirtilerinizle uyumlu bir fıtık varsa ve ağrı günlük yaşamınızı ciddi biçimde kısıtlıyorsa: bu çalışmada erken ameliyat grubunda bacak ağrısı daha hızlı geçti; bu seçeneği hekiminizle konuşabilirsiniz.
- Ağrı yönetilebilir düzeydeyse, gerektiğinde ameliyatın yapılabildiği bir bekle-gör yolu bu çalışmada bir yıllık sonucu ortalamada kötüleştirmedi. Ağrı aylarca sürerse yeniden cerrahi değerlendirme gerekir; bkz. Bailey 2020.
- İlerleyici güçsüzlük, idrar ya da dışkı kontrolünde bozulma veya makat çevresinde uyuşma bu çalışmanın kapsamı dışındadır; bu durumlarda beklenmeden aynı gün acile başvurulur (ne zaman acile başvurmalı).
Ayrıntılar için bel fıtığı, mikrodiskektomi ve Ameliyatsız mı, ameliyat mı? sayfalarına bakın.
