Bel fıtığı çizimi: disk çekirdeğinin dış halkadan taşarak sinir köküne baskı yapması
Görsel: BruceBlaus. When using this image in external sources it can be cited as: Blausen.com staff (2014). "Medical gallery of Blausen Medical 2014". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.010. ISSN 2002-4436. · CC BY 3.0
Ne soruldu?
En az altı haftadır belirtisi olan, MR'da uyumlu bel fıtığı bulunan hastalarda ameliyat (diskektomi) mi, ameliyatsız tedavi mi iki yıl sonunda daha iyi sonuç verir?
Ne bulundu?
501 hasta rastgele ayrıldı; her iki grupta ağrı ve işlev iki yılda belirgin düzeldi. Atanan gruba göre yapılan analizde farklar ameliyat lehineydi ama küçüktü ve ana ölçütlerde anlamlı değildi. Hastaların önemli bir bölümü kendi tercihiyle grup değiştirdi: ameliyata atananların yalnızca %50'si ilk üç ayda ameliyat oldu, ameliyatsız gruba atananların ise %30'u aynı sürede ameliyat oldu. Bu nedenle bu analizden hangi tedavinin daha iyi olduğu sonucu çıkarılamadı. Fiilen alınan tedaviye göre bakıldığında ameliyat olanlar daha fazla düzeldi.
Hastalar için anlamı
Fiilen alınan tedaviye göre yapılan (rastgele olmayan) karşılaştırmada ameliyat olanlar daha hızlı ve biraz daha fazla düzeldi; ancak geçişler nedeniyle rastgele karşılaştırma hangi tedavinin daha iyi olduğunu gösteremedi. Ameliyatsız izlenen hastalar da iki yılda belirgin düzeldi. Karar, belirtilerin şiddeti ve hastanın tercihiyle verilir.
Sınırlılıklar
Gruplar arası yüksek geçiş oranı rastgele karşılaştırmayı zayıflattı; hastalar kör değildi; sonuçlar ABD merkezlerine aittir.
DOI
10.1001/jama.296.20.2441

Çalışma neden önemli?

SPORT, bel fıtığı cerrahisini ameliyatsız tedaviyle karşılaştıran büyük ve çok merkezli bir randomize çalışmadır ve kılavuzların dayandığı temel kanıtlardandır. İki yıllık izlemin ana mesajı dengelidir: ameliyat yardımcı olur, ama tek yol değildir.

Hastalar için pratik çıkarım

  • Ameliyat kararı için “fıtık var” demek yetmez; belirtilerin süresi, şiddeti ve yaşamı ne kadar kısıtladığı belirleyicidir.
  • Ameliyatsız yolu seçen hastaların çoğu da zamanla düzelir; bu sırada ağrı kontrolü ve egzersiz programı sürdürülür.
  • İdrar ya da dışkı kontrolünde bozulma, makat çevresinde uyuşma (kauda ekina sendromu) ya da hızla ilerleyen bacak güçsüzlüğü olan hastalar bu çalışmaya alınmadı; bu belirtilerde beklenmez, aynı gün acil servise başvurulur.
  • Karar süreci için Ameliyatsız mı, ameliyat mı? sayfasındaki soruları muayeneye götürebilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Weinstein JN ve ark. Surgical vs nonoperative treatment for lumbar disk herniation: the Spine Patient Outcomes Research Trial (SPORT): a randomized trial. JAMA 2006;296:2441-2450. · DOI: 10.1001/jama.296.20.2441