- Ne soruldu?
- Bir aydan kısa süredir kola yayılan ağrısı olan servikal radikülopati (boyun fıtığı ya da kemik çıkıntısının sinir kökünü sıkıştırmasına bağlı kol ağrısı) hastalarında yarı sert boyunluk ile dinlenme ya da fizyoterapi ile ev egzersizleri, hiçbir özel tedavi uygulamadan günlük yaşamı sürdürmeye göre ağrıyı daha hızlı azaltır mı?
- Ne bulundu?
- Hollanda'da 205 hasta üç gruba rastgele atandı. Altıncı haftada boyunluk ve fizyoterapi grupları, bekle-gör grubuna göre kol ağrısında ek olarak yaklaşık 12 mm (100 mm'lik ölçekte) daha fazla azalma bildirdi; boyun ağrısı bekle-gör grubunda bu sürede anlamlı azalmazken boyunluk ve fizyoterapi gruplarında belirgin azaldı. Altıncı ayda üç grup arasında fark kalmadı.
- Hastalar için anlamı
- Yeni başlamış boyun fıtığı ağrısında ilk haftalarda boyunluk ya da fizyoterapi, hiçbir şey yapmamaya göre daha hızlı rahatlama sağlar; iki yöntem birbirine yakın etki gösterdi. Ancak altı ay sonunda herkes benzer noktaya geldi: bu araçlar iyileşmeyi hızlandırır, hastalığın seyrini değiştirmez. Hangisinin seçileceği hastanın tercihine ve ulaşılabilirliğe göre belirlenebilir.
- Sınırlılıklar
- Hastalar hangi tedaviyi aldığını biliyordu ve ağrı öznel olarak ölçüldü. Çalışma yalnızca bir aydan kısa süreli yakınması olan hastaları kapsar; kronik boyun fıtığına ya da omurilik basısı olan hastalara uygulanamaz. Boyunluk kısa süreli ve dinlenmeyle birlikte kullanıldı; uzun süreli boyunluk kullanımı sınanmadı.
- DOI
- 10.1136/bmj.b3883
Çalışma neden önemli?
Boyun fıtığına bağlı kol ağrısı çoğu hastada haftalar içinde kendiliğinden azalır; buna karşın bu dönemde ne yapılması gerektiği uzun süre deneyime dayalı kaldı. Kimi hekim boyunluk önerir, kimi fizyoterapi, kimi de yalnızca beklemeyi. Bu çalışma, bu üç yaklaşımı yeni başlamış hastalarda doğrudan karşılaştıran ilk randomize çalışmalardan biridir.
Nasıl yapıldı?
Hollanda’da bir aydan kısa süredir kola yayılan ağrısı ve muayenede sinir kökü bulguları olan 205 hasta üç gruba rastgele atandı. Tanı muayene bulgularına dayanıyordu; kola yayılan sinir kökü ağrısının nedeni yalnızca fıtık değil, kireçlenmeye bağlı sinir deliği daralması da olabilir. Birinci grup gündüz saatlerinde yarı sert bir boyunluk taktı ve üç ila altı hafta dinlendi. İkinci grup altı hafta boyunca haftada iki kez fizyoterapiye gitti ve kademeli ev egzersizleri yaptı. Üçüncü grup (bekle-gör) özel bir tedavi almadan günlük yaşamını sürdürdü; tüm gruplar gerektiğinde ağrı kesici kullanabildi. Ana sonuç ölçütleri 100 mm’lik bir ölçekte kol ve boyun ağrısı ile boyun engellilik indeksiydi; ölçümler altı hafta boyunca haftalık, ardından altıncı ayda yapıldı.
Ne bulundu?
Bekle-gör grubunda kol ağrısı altı haftada kendiliğinden azaldı; boyunluk ve fizyoterapi grupları buna ek olarak yaklaşık 12 mm daha fazla azalma bildirdi. Boyun ağrısı bekle-gör grubunda ilk altı haftada anlamlı ölçüde azalmadı; boyunluk grubunda altı haftada yaklaşık 17 mm, fizyoterapi grubunda yaklaşık 14 mm azaldı. Boyun engellilik indeksinde boyunluk grubu bekle-gör grubuna göre anlamlı, fizyoterapi grubu ise anlamlılığa ulaşmayan bir iyileşme gösterdi. Altıncı ayda üç grup da belirgin düzelmişti ve aralarında fark kalmamıştı.
Hastalar için pratik çıkarım
- Yeni başlamış boyun fıtığı ağrısında ilk birkaç hafta boyunluk ya da fizyoterapi, hiçbir şey yapmamaya göre daha hızlı rahatlama sağlayabilir; iki seçenek birbirine yakın etki gösterdi.
- Boyunluk bu çalışmada kısa süreli (üç ila altı hafta) ve dinlenmeyle birlikte kullanıldı; aylarca takmanın yararı sınanmadı ve önerilmez.
- Hiçbir özel tedavi almayan hastaların kol ağrısı da altı haftada azaldı; altı ayda herkes benzer noktaya geldi. Bu nedenle ilk haftalarda yapılan seçim uzun dönem sonucu değiştirmez.
- Kolda ya da elde saatler–günler içinde ilerleyen güçsüzlük bu çalışmanın kapsamı dışındadır; bu durumda beklenmez, aynı gün acil servise başvurulur. Ellerde beceri kaybı ya da yürürken dengesizlik (omurilik basısı olasılığı) bir hafta içinde, hızla kötüleşiyorsa aynı gün değerlendirilmelidir.
Sınırlılıklar
Hastalar hangi tedaviyi aldığını biliyordu; ağrı ve engellilik öznel ölçütlerdir ve beklenti etkisinden pay alabilir. Çalışma yalnızca bir aydan kısa süreli yakınması olan hastaları kapsar; aylarca süren kronik boyun fıtığı ağrısına ya da omurilik basısı (miyelopati) olan hastalara uygulanamaz. Üç grup da ağrı kesici kullanabildi; bu kullanım gruplar arasında farklılık göstermiş olabilir. Fizyoterapi programı standart bir içeriğe sahipti; farklı egzersiz yaklaşımlarının aynı sonucu vereceği varsayılamaz. İzlem altı ayla sınırlıdır.
Bu bulgu sitede nasıl kullanılıyor?
Boyun fıtığı ameliyatsız geçer mi? yazısındaki boyunluk bölümü, boyun fıtığında yastık ve uyku ve boyun egzersizleri yazıları ile Boyun merkezi bu çalışmayı kaynak olarak kullanır. Boyun fıtığında ilk haftalar için boyun fıtığı, fizik tedavi ve egzersiz ve Kola yayılan ağrı ve uyuşma sayfalarına bakabilirsiniz. Kol ağrısına eşlik eden el uyuşmasının kaynağını ayırt etmek için El uyuşması: karpal tünel mi, boyun fıtığı mı? yazısına bakabilirsiniz.
